Scheelzien of dubbelzien: wanneer laat je je ogen best onderzoeken?

Bij scheelzien, ook wel strabisme genoemd, staan de ogen niet volledig op dezelfde manier gericht. Terwijl één oog naar een bepaald punt kijkt, kan het andere oog bijvoorbeeld naar binnen, naar buiten, naar boven of naar beneden afwijken.

De ogen werken normaal gezien samen om één beeld te vormen. Wanneer ze niet goed op elkaar afgestemd zijn, kan dit problemen geven met het samenwerken van beide ogen.

Scheelzien kan op jonge leeftijd ontstaan, maar het kan ook later in het leven optreden.

Soms is een afwijkende oogstand duidelijk zichtbaar. In andere gevallen zijn de signalen subtieler.

• Mogelijke kenmerken zijn:
• één oog dat regelmatig wegdraait;
• een afwijkende oogstand die vooral zichtbaar wordt wanneer iemand moe is;
• het hoofd vaak schuin houden;
• één oog dichtknijpen bij het kijken;
• moeite met dieptezicht;
• dubbelzien;
• vermoeidheid bij langdurig kijken.

Bij kinderen wordt scheelzien niet altijd even gemakkelijk opgemerkt. Daarom is het belangrijk om alert te zijn wanneer je merkt dat je kind anders kijkt of bepaalde kijkhoudingen aanneemt.

De ontwikkeling van het zicht gebeurt vooral tijdens de eerste levensjaren. Wanneer één oog onvoldoende wordt gebruikt, kan de ontwikkeling van het zicht in dat oog achterblijven. Dit noemen we een lui oog of amblyopie.

Oogust benadrukt dat een vroege diagnose en behandeling bij amblyopie belangrijk zijn. Een behandeling kan onder meer bestaan uit het corrigeren van de brilsterkte en/of het tijdelijk afplakken van het goedwerkende oog om het andere oog te stimuleren. Wanneer er ook sprake is van scheelzien, kan dit mee behandeld worden.

Daarom is het bij kinderen belangrijk om niet af te wachten wanneer je merkt dat de ogen niet goed samenwerken.

Ja. Scheelzien is niet uitsluitend een probleem bij kinderen.
Wanneer scheelzien op volwassen leeftijd ontstaat, kan dit bijvoorbeeld gepaard gaan met dubbelzien. Plots dubbelzien kan verschillende oorzaken hebben en verdient daarom altijd een medische beoordeling.

De oorzaak kan te maken hebben met de oogspieren of de manier waarop de ogen samenwerken. Een gespecialiseerde oogarts kan onderzoeken waar het probleem zich bevindt en welke behandeling mogelijk is.

Bij Oogust worden zowel kinderen als volwassenen onderzocht en behandeld voor oogspierproblemen, waaronder scheelzien en dubbelzien.

Wanneer beide ogen niet goed samenwerken, kunnen de hersenen twee verschillende beelden ontvangen. Daardoor kan je een voorwerp dubbel zien.

Dubbelzien kan tijdelijk zijn, maar wanneer het blijft aanhouden of plots ontstaat, is het belangrijk om de oorzaak te laten onderzoeken.
Een oogonderzoek kan helpen om te bepalen of het probleem bijvoorbeeld te maken heeft met de oogstand, de oogspieren of de samenwerking tussen beide ogen.

Een onderzoek naar scheelzien gaat verder dan alleen het meten van de gezichtsscherpte.

Er wordt onder andere gekeken naar:

• de stand van de ogen;
• de samenwerking tussen beide ogen;
• de oogbewegingen;
• de gezichtsscherpte van elk oog;
• eventuele afwijkingen die het zicht beïnvloeden.

Bij kinderen kan daarbij ook worden nagegaan of beide ogen zich voldoende ontwikkelen en of er sprake is van amblyopie.
Op basis van de resultaten wordt bepaald welke opvolging of behandeling aangewezen is.

De behandeling hangt sterk af van de oorzaak, de leeftijd en de ernst van het scheelzien.

Een bril kan bijvoorbeeld een onderdeel van de behandeling zijn. Bij een lui oog kan het afplakken van het goedwerkende oog worden ingezet om het andere oog te stimuleren. In andere situaties kan een gerichte behandeling van de oogstand of oogspieren nodig zijn.

Daarom bestaat er geen universele behandeling voor scheelzien. Een persoonlijke diagnose is de eerste stap om te bepalen wat nodig is.

Ook volwassenen kunnen onderzocht en behandeld worden voor scheelzien en dubbelzien.

Veel mensen denken dat scheelzien alleen op jonge leeftijd behandeld kan worden. Dat klopt niet. Ook wanneer de klachten pas op volwassen leeftijd ontstaan, kan een onderzoek duidelijk maken wat de oorzaak is en welke mogelijkheden er zijn.

Het doel van de behandeling is steeds een zo goed mogelijk functionerend zicht en, waar mogelijk, een optimale samenwerking en oogstand.

Een oog dat af en toe wat wegdraait, hoeft niet altijd op een ernstig probleem te wijzen. Toch is het verstandig om je ogen te laten onderzoeken wanneer de afwijking nieuw is, duidelijk toeneemt of gepaard gaat met andere klachten.

Laat je zeker onderzoeken wanneer:

• je plots dubbel begint te zien;
• één oog regelmatig wegdraait;
• je kind opvallend vaak één oog dichtknijpt;
• je kind het hoofd voortdurend schuin houdt om beter te kijken;
• je merkt dat beide ogen niet goed lijken samen te werken;
• lezen of kijken opvallend veel inspanning vraagt.

Een onderzoek geeft duidelijkheid over de oorzaak en maakt het mogelijk om tijdig de juiste behandeling te starten.